Beyin Kanaması Belirtileri Nelerdir?
İntraserebral kanama veya beyin kanaması, beyindeki kan damarlarının yırtılmasıyla meydana gelen bir durumdur. Kanamayla beraber beyin dokusuna baskı, kan akışının azalmasına bağlı beyne giden oksijen ve besinin azalması da çevre beyin dokusunda hızla hasar meydana gelmesine sebep olur. Beyin kanamaları yaşamı tehdit eden durumlardır. Bu nedenle hastaların mümkün olan en kısa sürede acil tıbbi müdahaleye ihtiyacı vardır.
İntraserebral kanamaya (Beyin kanaması) ne sebep olur?
Aşağıdakiler de dâhil olmak üzere birçok durum intraserebral kanamalara veya beyin kanamalarına neden olabilir:
- Trafik kazası, spor kazası, kafaya sert cisimle darbe, kafanın nesnelere çarpmasıyla düşme, beyin hasarına neden olan kafa travması.
- Kafaya darbe almadan ani ivmelenme ve hız kaybı. Örneğin, araçta kemer takan bir yolcunun ani fren sonrası başının hızlıca öne ve arkaya savrulması.
- Yüksek tansiyon. Uzun süreli hipertansiyon arter duvarlarına zarar verebilir ve beyin kanamasına neden olabilir.
- Damar sertleşmesi olarak da bilinen ateroskleroz, beyin damarlarının duvarında yağ birikintilerinin oluşması.
- Beyindeki bir kan pıhtısı atardamarı tıkayarak (inme) beyin hücrelerinin ölümüne ve ardından kanamaya neden olabilir.
- Beyin anevrizmaları, bazı kan damarlarının duvarlarının bölgesel olarak zayıflaması ve balonlaşması nedeniyle oluşur; bu baloncuk yırtılabilir ve beyinde hayati tehlikeye sebep olabilecek kanama olabilir.
- Serebral amiloid anjiyopati. Beynin arter duvarlarında amiloid proteininin birikmesi ve çökelmesi söz konusudur; bu genellikle yaşlılarda bulunur ve sıklıkla beyin kan damarlarının yaşa bağlı dejenerasyonu ve yüksek tansiyonla ilişkilendirilir.
- Serebral arteriovenöz malformasyon (AVM), beyindeki arterleri ve damarları birbirine bağlayan anormal kan damarlarının nadir, karmaşık bir malformasyonudur. AVM’deki bir yırtık beyin kanamasına neden olabilir.
- Kanama bozuklukları. Hemofili, trombositopeni veya kalp hastalarında antikoagülan (kan sulandırıcı) ilaçların alınması kanama için risk faktörleridir.
- Beyin tümörü. Beyin dokularına baskı yapan büyük bir tümör kanamaya neden olabilir.
- Sigara içmek, aşırı alkol tüketimi ve kokain gibi uyuşturucular, kötüleşen ve beyin kanamasına neden olan beyin anevrizmalarının nedenleridir.
- Eklempsi (gebelik tansiyonu). Nöbetler hamile kadınlarda ortaya çıkar ve arteriyel spazmlara, bilinç kaybına ve beyinde kanamaya neden olabilir.
- Yenidoğan intraventriküler kanaması, ağırlığı 1.500 gramın altında olan prematüre bebeklerde yaygındır. Yenidoğan intraventriküler kanama, sakatlığa ve ölüme neden olabilecek ventriküllere kanamadır.
- Atardamar duvarlarındaki anormal kollajen oluşumu, duvarları yavaş yavaş zayıflatarak arter duvarlarının yırtılmasına ve kanamasına neden olabilir.
Beyin kanaması belirtileri nelerdir?
Beyin kanaması belirtileri, beyin ve kafatası içindeki kanamanın yeri ve hacmine bağlı olarak değişir. Beyindeki kontrol edilen bölgenin özelliği ve kanamanın ciddiyetine göre çok farklı belirtileri olur. Beyin kanamasının belirti ve semptomları aşağıdaki gibidir:
- Subaraknoid kanamanın semptomları arasında şimşek çakar gibi ani ve şiddetli baş ağrıları, baş dönmesi, mide bulantısı ve kusma yer alır. Hastalar bu durumu: “hayatımda hissettiğim en şiddetli baş ağrısı” olarak tanımlar.
- Şiddetli bulantı ve kusma.
- Yüzün, kolun veya bacağın bir tarafında karıncalanma, halsizlik veya kuvvetsizlik
- Boyun ağrısı, yutma ve nefes almada zorluk
- Bulanık görme, çift görme, ışığa duyarlılık ve gözbebeklerinin ışığa eşit olmayan tepkisi (anizokori)
- Denge kaybı, zayıf koordinasyon veya bozulmuş muhakeme yeteneği
- Afazi (konuşamama). Sözlü iletişim bozukluğu, anlaşılmaz konuşma, geveleyerek konuşma, başkalarının anlayabileceği şekilde iletişim kuramama, yazamama veya okuyamama
- Kafa karışıklığı, uykuya meyil, uyuşukluk veya bilinç kaybı
- Anormal kalp atış hızı (beyin sapı bölgesinde kanama olması durumunda)
- Epileptik nöbetler (Sara nöbeti) meydana gelebilir
Ne yapılmalı?
Beyin kanaması acil bir durumdur ve özellikle travma sonucu veya kendiliğinden oluşan beyin kanaması durumlarında mutlaka ambulans çağrılmalıdır. Beyin içinde gelişen herhangi bir kanama ilk anda belirti vermeyebilir. Ancak kişinin ilk 24 saat müşahede altında tutulması gerekir. Kazadan sonraki saatlerde kanama ilerleyerek beyine baskı yapar. Bu durum kişinin komaya girmesine, hatta ölümüne neden olabilir.
Beyin kanaması tedavisinde öncelikli amaç, kanamanın sebebini ortadan kaldırarak hastanın hayatını kurtarmak ve istenmeyen komplikasyonların oluşmasını önlemektir. Beyin kanaması geçiren hasta, yoğun bakım ünitesinde takibe alınır ve genellikle ameliyat ile tedavi edilir. Ameliyat sonrası hastanın uyanma süresi geçirilen cerrahi işlemin zorluğuna bağlı olarak değişiklik gösterir.
Beyin kanaması belirtileri her insanda farklılık gösterebilir. Eğer risk faktörünüz var ise veya şüpheniz var ise en kısa zamanda bir sağlık kuruluşuna başvurmalısınız. Paylaşmış olduğum bilgiler beyin kanamasının belirtileri hususunda kitabi bilgiler olup, doğru teşhis ve tedavi her daim bir hekim tarafından yapılmalıdır.
Kaynakça
- Tenny S, Thorell W. Intracranial Hemorrhage. [Updated 2024 Feb 17]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470242/
- Rajashekar D, Liang JW. Intracerebral Hemorrhage. [Updated 2023 Feb 6]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK553103/
- Tan, A. P., Svrckova, P., Cowan, F., Chong, W. K., & Mankad, K. (2018). Intracranial hemorrhage in neonates: A review of etiologies, patterns and predicted clinical outcomes. European journal of paediatric neurology : EJPN : official journal of the European Paediatric Neurology Society, 22(4), 690–717. https://doi.org/10.1016/j.ejpn.2018.04.008
- Caceres, J. A., & Goldstein, J. N. (2012). Intracranial hemorrhage. Emergency medicine clinics of North America, 30(3), 771–794. https://doi.org/10.1016/j.emc.2012.06.003
- Kranz, P. G., Amrhein, T. J., & Provenzale, J. M. (2015). Spontaneous brain parenchymal hemorrhage: an approach to imaging for the emergency room radiologist. Emergency radiology, 22(1), 53–63. https://doi.org/10.1007/s10140-014-1245-x
- Society for Maternal-Fetal Medicine (SMFM), & Monteagudo, A. (2020). Intracranial Hemorrhage. American journal of obstetrics and gynecology, 223(6), B34–B37. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2020.08.183
Diğer Yazılar
