Latince şişlik anlamına gelen Tümör, vücudun her dokusunda görülebildiği gibi beyinde de rastlanabilir bir durumdur. Beyin tümör tanısı alan kişilerin yaş ortalaması 61 olduğundan dolayı, ömür beklentisi ve sağlık hizmetlerindeki artışa paralel olarak tanı alan kişi sayısında artış mevcuttur. Dünya genelinde 100,000 kişinin 5-10’unda yıllık olarak beyin tümörü saptanabilmektedir.

Tümörler genel olarak benign (iyi huylu) ve malign (kötü huylu) olarak ayırım gösterir. Beyin tümörlerinde tanımlanmış 150 farklı çeşit bulunur ve köken aldığı hücreye göre yavaş veya hızlı büyüme seyri gösterebilmektedir. Beyin tümörlerinin çoğunluğu vücudun başka bir yerinde oluşan kanserin sıçraması ile oluşmaktadır.

Beyin tümörünün oluşumunda net sebepler henüz aydınlatılmaya çalışılmaktadır fakat bilinen risk faktörleri yaş, genetik yatkınlık, aile öyküsü, sigara, radyasyon maruziyeti, geçirilmiş viral enfeksiyon (EBV, CMV), elektromanyetik alanlara yakın yaşamak ve kafa travmalarıdır.

Beyin tüm vücudumuzun komuta merkezi olduğu için, tümörün bulunduğu yer ve boyutuna göre bulgular değişkenlik gösterebilir:

• Baş Ağrısı (yeni başlayan, farklı karakterde, giderek şiddetlenen)
• Özellikle sabahları olan bulantı/kusma
• Epilepsi nöbeti
• Dengesizlik, baş dönmesi
• Görme, işitme veya konuşmada bozukluk
• Kollarda ve bacaklarda kuvvetsizlik, uyuşma, beceriksizlik
• Ani duygu durumu değişikliği
• Hafıza bozukluğu
• Uyku Hali
• Yüzde uyuşma
• Kişilik değişikliği
• Bilinç bulanıklığı
• Karar vermekte zorluk

Özellikle ailede kuvvetli beyin tümörü hikâyesi olan bireylerin sigara ve radyasyon gibi önlenebilir faktörlerden uzak durması gerekir. Bu kişilerin aynı zamanda tümör bulgularını barındırması halinde Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanına muayene olması elzemdir.

Beyin tümörü tanısında öncelikle en önemli basamak hastanın hikayesi ve muayenesidir. Deneyimli bir hekim hikaye ve muayene sonrası şüphelendiği bir durum olması halinde tanı koydurucu ek görüntüleme tetkiklerine başvurabilir. Bunların başında en hızlı olan bilgisayarlı tomografi olup, daha net tanı ve değerlendirme için manyetik rezonans (MR) görüntülemesi tercih edilir. Şüpheli bulgular izlenmesi halinde ilaçlı (kontrastlı) MR ile tanı netleşir. Bazı durumlarda, tümörün başka yerde sıçradığından şüphelenilirse vücudun diğer bölgelerini değerlendiren PET gibi ek tarama ve tetkik yapılabilir.

Beyin tümörlerinde evreleme tümörün cinsine göre değişkenlik göstermekle beraber, en iyi huylu tümörler genellikle Evre 1 kategorisinde olup en kötü huylular ise Evre 4 olarak kabul edilir.

Beyin tümörleri en sık olarak çocuklarda ve ileri yaşlarda görülür ve erkekler bir miktar daha sık saptanır.

Beynin en kötü huylu ve maalesef en sık görülen beyin tümörü Glioblastom’da ortalama ömür beklentisi 8 ay olup, bu süreç erken teşhis, hızlı ve etkin tedavi ile uzatılabilir.

En sık olarak akciğer kanserlerinde beyine sıçrama görülür ve bunu meme kanseri, malign melanom, prostat kanseri ve kolon kanseri takip eder.

Beyin tümörlerinin tedavisi her hastaya göre şekillendirilir, dolayısıyla kalıp bir tedavi yaklaşımı yoktur. Hastanın yaşı, genel durumu, ek hastalıkları, şikayetleri ile beraber tümörün cinsi, boyutu, sayısı ve bulunduğu yere göre tedavi şekillendirilir. Fakat kabaca çoğu tümörde en az zarar ile en fazla hastalıklı dokunun cerrahi olarak çıkarılması (maximal safe resection) tercih edilir. Daha sonra çıkan tümörün patolojik değerlendirmesi ile beraber ek tedavi seçenekleri gözden geçirilir (radyoterapi + kemoterapi). Teknolojik gelişmeler sayesinde güvenli ve etkin cerrahi artık daha kolay olmuştur. Nöronavigasyon sayesinde hedefe yönelik yaklaşımla hastaya en az zararı vererek azami tümör dokusu güvenle çıkartılabilmektedir.