Ameliyat Öncesi Beyin Cerrahınıza Sormanız Gereken 10 Soru
Bir omurga veya beyin rahatsızlığı nedeniyle bir beyin cerrahına yönlendirildiyseniz, muayene odasına girmeden önce kafanızda deli sorular olması çok normaldir. Ziyaretiniz sırasında doğru soruları sormak, hem hastalığınızı anlamanız hem de doğru cerrahı bulup bulmadığınızı tartmanız açısından hayati önem taşır.
Hekim Notu: Biz bu hastalıklarla her gün karşılaştığımız için terimlere çok hâkimiz ve bazen çok hızlı anlatabiliyoruz. Ancak siz bu durumla belki de hayatınızda ilk defa yüzleşiyorsunuz. Lütfen anlamadığınız yerlerde soru sormaktan, detay istemekten çekinmeyin. Sağlığınız ve geleceğiniz hakkında en doğru kararı verebilmeniz için tam olarak bilgilendirilmiş olmanız gerekir.
- Beyin Cerrahı ve Nörolog Farkı: Pek çok insan bu iki branşı karıştırır. Basitçe söylemek gerekirse; nörologlar sinir sistemi sorunlarına yönelik tıbbi (ilaç vb.) tedaviler sağlarken, biz beyin cerrahları beyin, omurga ve periferik sinirlere yönelik cerrahi operasyonları gerçekleştiririz.
- Her Cerrah Ameliyat İstemez: Biz ameliyat yapmak üzere eğitilmiş olsak da, bu size illa ki ameliyat önereceğimiz anlamına gelmez. Kendi pratiğimde, uygun olan hastalarda öncelikle ameliyat dışı seçenekleri veya daha az girişimsel tedavileri önceliklendiririm. Ameliyat; diğer seçenekler tüketildiğinde, hayat kalitesi giderek bozulduğunda ve nörolojik tablo gerilediğinde değerlendirilen son çaredir.
1. Hastalığımı tedavi edecek en doğru doktor olmanızı sağlayacak hangi eğitim ve deneyime sahipsiniz?
Beyin cerrahisi; kendi içinde sub-speciality (yan dal/ilgi alanı) gerektiren çok geniş bir dünyadır. Kimi meslektaşımız damar hastalıklarına (anevrizma, AVM), kimisi hareket bozukluklarına veya pediatrik nöroşirurjiye odaklanırken; şahsen ben omurga rahatsızlıkları ve beyin tümörleri tedavisinde yoğunlaşmış durumdayım. Sorununuzla ara sıra ilgilenen biri yerine, o alanda yüksek düzeyde tecrübesi olan bir hekimle yola çıkmanız gerekir.2. Hastalığımın adı veya tanısı nedir?
Tanınızın ardındaki tıbbi jargonu, anlayabileceğiniz dille net bir şekilde aktarıp aktarmadığına dikkat edin. MR veya tomografi filmlerinizi önünüze koyup “Bakın, sorun tam olarak burada” diyerek size rehberlik eden bir hekim, süreci sahiplenmenizi kolaylaştıracaktır.3. Tedavi seçeneklerim nelerdir?
İyi bir cerrah, masaya sadece neşteri değil, alternatifleri de koyabilendir. İstisnai acil durumlar hariç, cerrahınız durumunuza ve yaşam hedeflerinize uygun olan en az girişimsel yaklaşımları (ilaç, fizik tedavi, enjeksiyon vb.) öncelikle masaya yatırmalıdır.4. Önerilen tedavinin artıları ve eksileri nelerdir? Alternatiflerle kıyaslandığında avantajı nedir?
Ameliyat olmanın getireceği kazanımlar ile olmamanın getireceği riskler masada net bir şekilde tartılmalıdır. “Bu operasyonu geçirmezsem 6 ay sonra nörolojik tablom ne yönde evrilir?” sorusunun cevabını açıkça duymalısınız.5. Önerdiğiniz tedavi seçeneğinin riskleri nelerdir?
Tıp, risk yönetimi sanatıdır. Hiçbir girişim sıfır riskli değildir. Bekleyip gözlemleme (izlem) kararının da kendine has riskleri olabilir (örneğin bel fıtığında zamanla kalıcı sinir hasarı gelişmesi gibi). Aynı şekilde cerrahinin; anestezi, enfeksiyon veya doku hassasiyeti gibi potansiyel risklerini detaylarıyla öğrenmelisiniz.6. Bu tedaviyi kendi ailenizden birine tavsiye eder misiniz? Bu tedaviyi kendinize yaptırır mıydınız?
Hastalarıma muayenede sıklıkla şunu söylerim: “Ben bu durumda olsaydım, bana yapılmasını isteyeceğim tedaviyi size öneriyorum.” Hekiminizin sizin çıkarlarınızı samimiyetle koruduğunu ve kararın arkasında durduğunu bu güven bağıyla hissedersiniz. Unutmayın, hastalık yoktur, hasta vardır; her plan kişiye özel dikilmiş bir elbise gibidir.7. Cerrahi işlem veya tedavi sonrası gündelik hayatıma geri dönmem ne kadar zaman alır?
Hangi hastanede yatacağınızı, ameliyatın kaç saat süreceğini, taburculuk süresini; direksiyon başına ne zaman geçebileceğinizi, ne zaman yürüyüşe veya işinize dönebileceğinizi takvimlendirerek sorun.8. Bu tedaviden sonra, ne kadar eski halime dönebilirim?
Gerçekçi beklentiler kurmak iyileşme sürecinin yarısıdır. Örneğin; yıllarca ihmal edilmiş, kanalı daralmış ve platin (enstrümantasyon) takılması gereken bir hastanın ertesi gün maraton koşamayacağını, bir süre bel ağrılarının hatta ameliyat öncesine kıyasla geçici artışların olabileceğini bilmesi gerekir. Sinir dokusu uzun süre ezilmişse, cerrahinin temel amacı çoğunlukla “mevcut durumu korumak ve kötüleşmeyi durdurmak” olabilir.9. Minimal invazif cerrahi nedir? Benim için uygun mudur?
Halk arasında “kapalı ameliyat” olarak bilinen yöntemler; küçük kesiler, endoskopik veya mikrocerrahi sistemler ile konforlu bir iyileşme vadeder. Uygun vakalarda mükemmel sonuçlar verse de her anatomi kapalı cerrahiye uygun olmayabilir. Cerrahınıza sizin anatominizin bu yöntemi kaldırıp kaldıramayacağını mutlaka sorun.10. İkinci bir görüş almalı mıyım?
Atasözümüz der ki; “Akıl akıldan üstündür.” Şahsen ben hastalarımın başka bir meslektaşımızdan görüş almasını asla aklıma takmam, aksine doğru kararın pekişmesi için desteklerim. Ancak bunu abartıp kapı kapı dolaşmak, her hekimin ekolü farklı olduğu için kafanızı bulandırabilir. İçiniz ısındıysa, hekiminize güvendiyseniz ve aklınızdaki sorulara şeffaf yanıtlar aldıysanız, güvenle bu yola adım atabilirsiniz.Sağlığınızı şansa değil, karşılıklı güvene ve şeffaf bilgiye emanet edin.
Sabırla ve sağlıkla kalın.
Diğer Yazılar
