İşte sormanızı önerdiğim en önemli sorular:

1. Hastalığımı tedavi edecek en doğru doktor olmanızı sağlayacak hangi eğitim ve deneyime sahipsiniz? 

Beyin cerrahınızın beyin veya omurga probleminizin tedavisi konusunda önemli bir eğitime ve deneyime sahip olması gerekir. Beyin cerrahisi ileri düzeyde tıbbi eğitime ve farklı nöroşirurji patolojilerine hâkim deneyim gerektiren bir daldır. Şahsen ben omurga rahatsızlıkları ve beyin tümörleri tedavisinde kendimi daha deneyimli ve eğitimli görürken diğer meslektaşlarımız damar hastalıkları (anevrizma, AVM), hareket bozuklukları, pediatrik nöroşirurji veya felç konusunda uzmanlaşmıştır. Sonuç olarak hastalar, sahip oldukları sorunu ara sıra tedavi eden biri yerine, sorunlarına yönelik en yüksek düzeyde uzmanlığa sahip kişiler tarafından tedavi edilmelidir.

2. Hastalığımın adı veya tanısı nedir? 

Beyin cerrahınızın tanınızı veya hastalığınızı anlayabileceğiniz terimlerle net bir şekilde açıkladığından emin olun. Anlamadığınız yerde soru sormaktan çekinmeyin. Biz bu hastalıklarla sayısızca karşılaştığımız için daha hâkim olduğumuzdan hızlıca anlatabiliriz. Fakat siz bu durumla belki ilk defa karşılaşıyor olabilirsiniz. Dolayısıyla hekiminiz, bilmeniz ve anlamanız gereken tüm bilgileri size aktarmak için sizinle yeterince zaman geçirmeye istekli olmalıdır.

3. Tedavi seçeneklerim nelerdir?

Beyin cerrahınız, bilinçli bir karar vermenize yardımcı olacak şekilde tedavi seçeneklerinizin neler olduğunu kapsamlı bir şekilde açıklamalıdır. Beyin cerrahları ameliyat yapmak üzere eğitilmiş olsalar da, istisnai durumlar haricinde ameliyatı mutlaka ilk ve tek seçenek olarak düşünmemelidirler. Cerrahınız durumunuza, koşullarınıza ve hedeflerinize uygun olan en az girişimsel yaklaşımı düşünmelidir.

4. Önerilen tedavinin artıları ve eksileri nelerdir? Alternatif tedavilerle kıyaslandığında ne gibi avantajı ve dezavantajı vardır?

Beyin cerrahınız önerilen tedavilerin faydalarını açıkça ifade edebilmeli ve bunları alternatif yaklaşımlarla karşılaştırabilmelidir. Kısaca, ameliyat olmanız veya olmamanız halinde, gelecekte ne gibi sorunlar sizi bekleyebilir?

5. Önerdiğiniz tedavi seçeneğinin riskleri nelerdir?

Tüm ameliyatlar ve tedavi yaklaşımları bazı riskleri beraberinde getirir. Hatta bekleyip gözlemlemeyi tercih ettiğimiz hastalarda da bazı riskler vardır. Dolayısıyla bunların ne olduğunu bildiğinizden ve anladığınızdan emin olun. Bir gözlem dönemi boyunca tedaviyi ertelemeyi tercih ederseniz, hastalığın potansiyel ilerlemesinde neler olabileceğini sormalısınız. Mesela bir bel fıtığı durumunda beklemeniz halinde başınıza gelebilecek olası durumları öğrenmelisiniz. Benzer şekilde, tedavi seçeneğiyle ilgili riskleri anlamalısınız. Ameliyatı veya bir işlemi seçerseniz anestezi, enfeksiyonlar veya diğer potansiyel faktörlerden kaynaklanan riskler konusuna hâkim olmalısınız.

6. Bu tedaviyi kendi ailenizden birine tavsiye eder misiniz? Bu tedaviyi kendinize yaptırır mıydınız?

Her hastanın durumu farklı olduğu için bu cevaplanması zor bir soru olsa da, hastalarıma sıklıkla şunu söylerim: “Bu durumda ben olsaydım, bana yapılmasını isteyeceğim şekilde tavsiye ediyorum.” İdeal olarak, cerrahınızın sizin çıkarlarınızı düşündüğünü ve tavsiyesinin arkasında durabileceğini hissetmelisiniz. Her hastanın tanısı, mevcut durumu, yaşam tarzı, beklentileri ve ruh hali farklıdır. Bunların hepsini harmanlayarak en iyi karar vermenize destek olacak kişi hekiminizdir. Yani hastalık yoktur, hasta vardır. Şunu unutmayın, sizin için en iyi seçeneğin ne olduğunu belirleyebilecek tek kişi sizsiniz.

7. Cerrahi İşlem veya tedavi sonrası gündelik hayatıma geri dönmem ne kadar zaman alır?

Ameliyatınızın veya tedavinizin nerede gerçekleştirileceğini, iyileşmenizin ne kadar süreceğini ve araba kullanma, egzersiz yapma veya işe dönme gibi belirli aktivitelere ne zaman devam edebileceğinizi sorun.

8. Bu tedaviden sonra, ne kadar eski halime dönebilirim?

Bazı durumlarda, tüm aktivitelerin tamamen geri kazanılmasını veya ağrının tamamen ortadan kaldırılmasını beklemek gerçekçi olmayabilir. Her bireyin farklı sonuçlar elde edebileceğini kabul ederek, yaşınız, aktivite düzeyiniz, mesleğiniz ve diğer faktörler göz önüne alındığında gerçekçi olarak ne bekleyebileceğiniz konusunda doktorunuzun sizinle açık ve dürüst olduğundan emin olun.

Mesela, yıllarca ihmal edilmiş kanal daralması nedeniyle enstrumantasyon (implant, platin) takılacak bir hastanın, ameliyatından sonra bel ağrısının devam edebileceği hatta bir süre daha da şiddetleneceğinden haberi olmalıdır. Uzun yıllarca meydana gelen sorunların iyileşmesi uzun zaman alır. Kimi hastamızın bir gün sonra taburcu olup evine dönmesini beklerken kimi hastalarımızda iyileşme dönemi haftalar hatta aylar sürebilmektedir.

Sinir dokusunun aşırı hasar gördüğü durumlarda tedavi sonrası eskiye dönüşten bahsetmek zor olabilir. Bu tablolarda, hastalarda cerrahi seçenek daha çok mevcut halini koruyabilmesi için önerilir. Dolayısıyla bu hastalarda ameliyat sonrası “iyileşme” kavramının ne olduğunu iyi anlatmak gerekir.

9. Minimal İnvazif cerrahi nedir? Benim İçin Uygun mudur? (Asgari girişimsel ameliyat)

Seçili bazı hastalarda, klasik cerrahi yaklaşımdan ziyade daha küçük kesiler veya enjeksiyonlar ile fayda sağlayabilmekteyiz. Bu işlemler genellikle daha kısa iyileşme ve daha az ağrı içeren minimal invazif prosedürler olarak bilinir. Birçok hasta için mükemmel bir seçenek olsa da, sizin durumunuz için her zaman uygun seçenek olmayabilir. Dolayısıyla bunu cerrahınızla görüşerek karar vermeniz gerekir. Bu işlemlerin her ne kadar minimal olsa da yine girişimsel bir işlem olduğu için yine de bazı riskler içerdiğini unutmayın.

10. İkinci bir görüş almalı mıyım?

Beyin cerrahınız her zaman ikinci bir görüş alma isteğinizi desteklemelidir. “Akıl akıldan üstündür” atasözüne dayanarak hastalarımın başka meslektaşlarımızdan görüş almasına bir sakınca görmem hatta desteklerim. Fakat bunu aşırı abartmadan yapmak gerekir. Yine bir atasözü der ki “Her yiğidin pilav yiyişi farklıdır,” her cerrahın yaklaşımı biraz farklı olacaktır. Her cerrah hastasına en etkili şekilde fayda sağlamaya çalışır ve bu bazen farklı yollardan yapılır. Dolayısıyla çok fazla görüş almak bazen bu bilgiyi sağlıklı şekilde sindiremeyerek kafa karışıklığına da sebep olabilir. Cerrahınızdan memnunsanız ve tavsiyesine güveniyorsanız başka bir görüş almanız şart değildir.